"The greatest obstacle to progress is not the absence
of knowledge but the illusion of knowledge"
Daniel Boorstin

TOK

Teoria wiedzy (Theory of knowledge) jest przedmiotem interdyscyplinarnym, mającym na celu naukę podstaw epistemologii i krytycznego myślenia. To przedmiot nietypowy, gdyż nie przekazując określonej wiedzy, w sensie tradycyjnych „podstaw programowych” składa się głownie z pytań kwestionujących również i to, co od wieków i tradycyjnie przyzwyczailiśmy się uważać za oczywiste. Teoria wiedzy stanowi sedno edukacji IB Diploma Programme, dlatego została umieszczona także w programie klasy pre-IB.

Struktura przedmiotu

W celu umożliwienia przemyślanego i umyślnego wglądu w różne sposoby zdobywania wiedzy, i różne rodzaje samej wiedzy, TOK składa się prawie wyłącznie z pytań.

Najważniejsze z nich to „skąd wiemy?”. Pozostałe pytania uwzględniają:

  • Co stanowi dowód dla X?​
  • Jak oceniamy, który model Y jest najlepszy?​
  • Jakie jest znaczenie teorii Z w prawdziwym świecie?​

Poprzez dyskusję na te i inne pytania, uczniowie stają się bardziej świadomi swoich osobistych i ideologicznych założeń, a także rozwijają zrozumienie różnorodności oraz bogactwa kulturowych perspektyw.

Ocenianie

Przedmiot oceniany jest przez ustną prezentację (ocenianie wewnętrzne) oraz esej na 1600 słów (ocenianie zewnętrzne). Prezentacja ocenia zdolność ucznia do zastosowania myślenia nauczanego w ramach TOK w rzeczywistej sytuacji, podczas gdy esej ma bardziej konceptualny punkt wyjścia. Uczeń wybiera jeden z sześciu tematów eseju podanych przez IBO. Przykładowe tematy esejów:

  • “To what extent are areas of knowledge shaped by their past? Consider with reference to two areas of knowledge.”​
  • “'There is no reason why we cannot link facts and theories across disciplines and create a common groundwork of explanation.' To what extent do you agree with this statement?”​
  • “There is no such thing as a neutral question. Evaluate this statement with reference to two areas of knowledge.”​
  • “'The task of history is the discovering of the constant and universal principles of human nature.' To what extent are history and one other area of knowledge successful in this task?”​

Znaczenie Teorii wiedzy

Teoria wiedzy wyrabia w uczniach zdolność stawiania pytań, wyrabia postawę krytyczną i refleksyjną wobec wszelkiej dostępnej wiedzy. Uczniowie zapoznają się z poszczególnymi obszarami wiedzy (areas of knowledge), takimi jak matematyka, nauki ścisłe, sztuka, etyka, nauki społeczne i ze sposobami zdobywania wiedzy (ways of knowing): języki, poznanie zmysłowe, umysł, emocje, intuicja.

Po kursie Teorii wiedzy uczeń:

  • Wykazuje zdolność krytycznego rozumowania,​
  • Orientuje się w mocnych i słabych stronach sposobów zdobywania wiedzy,​
  • Widzi związki i zależności miedzy dziedzinami wiedzy i sposobami jej zdobywania,​
  • Widzi związki miedzy własnymi doświadczeniami, a różnymi sposobami zdobywania wiedzy,​
  • Rozumie, że osobiste poglądy, wierzenia i przeświadczenia mogą wpływać na formułowanie wniosków.​
Close Menu